نشسته بود پای میز. ساعت چهار بعد از ظهر،کتاب جلوش باز بود، خودکار توی دستش می‌چرخید، چشمانش خیره به خط اول صفحه بود. خط اول را خواند. بعد ناخودآگاه دستش به سمت موبایل رفت. یک نوتیف آمده بود، ده دقیقه بعد داشت ویدیوی گربه‌های بامزه می‌دید. کتاب همان خط اول مانده بود. نفس عمیقی کشید و گفت: «نمی‌توانم بیشتر از ده دقیقه تمرکز کنم، پرت می‌شوم. شاید مشکل از من است.»

داستانی آشنا برای کنکوری ها...

نه دوست من، مشکل از تو نبود. مشکل از طرز کار مغز تو بود. مغز انسان برای تمرکز عمیق، فقط تایم کوتاهی ظرفیت داره. بعد از اون، تمرکز افت میکنه. اما تو نمی‌دونستی. پس خودت رو سرزنش می‌کردی.

 

سال ۱۹۸۷، فرانچسکو دانشجوی دانشگاه بود. از خودش و درس خوندنش بیزار شده بود. می‌نشست پای کتاب، دو دقیقه نمی‌گذشت که ذهنش می‌رفت به هزار جای دیگه. یک روز، ناامید از خودش، یک وسیله آشپزخانه رو برداشت: ساعت گوجه‌ای شکل مادرش. اون رو کوک کرد برای ده دقیقه. به خودش گفت: «فقط ده دقیقه. بعدش هرکاری دلم خواست بکنم.» ده دقیقه تاب آورد. بعد هم به خودش جایزه داد. فردا، زمان رو برد بیست دقیقه. بعد، بیست و پنج دقیقه. و تازه اون جا فهمید که تمرکز مثل یک ماهیچه هست: اگر تکه تکه تمرینش بدی، قوی میشه!

اسم این تکنیک رو گذاشت «پومودورو». در ایتالیایی، پومودورو یعنی گوجه فرنگی! و قهرمان ما، از آن روز، با گوجه‌های کوچک،مسیر درسی خودش رو عوض کرد.

 

خب، حالا برسیم به تو. مراحل رو با تمام ریزه‌کاری‌هاش برات می‌نویسم:

 

مرحله صفر: یک برگه و یک قلم بردار

قبل از هر چیزی، کاری رو که می‌خواهی انجام بدی، روی کاغذ بنویس. مثلاً: « شیمی، مبحث اسید و باز». نه در ذهنت،بلکه روی کاغذ. این کار، ذهنت رو از سرگردانی نجات میده.

مرحله یک:

تایمر رو روی ۲۵ دقیقه تنظیم کن. اگه از موبایلت برای تایمر استفاده میکنی، اونو در حالت «مزاحم نشو» قرار بده. اگه از یک تایمر مستقل استفاده کنی خیلی بهتره.

مرحله دو:

تا زنگ تایمر، هیچ کاری جز درس خوندن نکن. نه آب خوردن، نه نگاه کردن به نوتیف، نه فکر کردن به شام امشب. اگه فکر مزاحمی هم پا به عرصه گذاشت! سریع روی همون برگه کنار دستت یادداشتش کن و برگرد. مثلاً بنویس: «یادم رفت به رفیق زنگ بزنم» و بعد بی خیال. به این میگن تکنیک «ثبت و برگشت».

مرحله سه:

بعد از ۲۵ دقیقه، تایمر زنگ می‌زنه. حالا استراحت کن. دقیقاً ۵ دقیقه. در این ۵ دقیقه به هیچ عنوان گوشی دست نگیر. بلند شو، چند قدم بزن، آب بخور، به بیرون نگاه کن، چند حرکت کششی بکن و به گل هات آب بده یا....

 اصل مهم: استراحت یعنی قطع کامل ارتباط با آن کار قبلی.

مرحله چهار:

بعد از چهار پومودورو (یعنی تقریبا ۲ ساعت کار مؤثر)، وقتشه که یک استراحت ۱۵ تا ۳۰ دقیقه‌ای به خودت بدی. در این استراحت می‌تونی چایی بخوری، یک گفتگوی کوتاه با خانواده داشته باشی، یا حتی یک چرت ۲۰ دقیقه‌ای و مدیتیشن (که معجزه می‌کنه). اما باز هم توصیه می‌کنم در این استراحت، موبایل به دست نگیری؛ چون صفحه آبی باز هم تمرکزت رو می‌دزده.

حالا چرا این روش جادو می‌کنه؟

بیا ببینیم چه اتفاقی در مغزت می‌افته:

- اثر قانون یِرکـس-دودسون (Yerkes-Dodson):

اگر زمان بی‌نهایت باشه، انگیزه میفته. اگر زمان خیلی کم باشه، استرس می‌گیری. بیست و پنج دقیقه، نقطه طلاییه: هم به اندازه کافی کوتاه که فرار نکنی، هم به اندازه کافی بلند که کاری از پیش ببری!

- استراحت‌های ۵ دقیقه‌ای:

در این ۵ دقیقه، مغز اطلاعات رو از حافظه کوتاه-مدت به حافظه بلند-مدت منتقل می‌کنه. اگر استراحت نکنی،هیچی یادت نخواهد موند.

- پاداش فوری:

هر بار که یک گوجه رو تمام می‌کنی، یک حس موفقیت کوچک به تو دست میده. این حس، دوپامین آزاد می‌کند و تو رو برای گوجه بعدی مشتاق می‌کند. به این «حلقه عادت» گفته میشه.

 

تایمر رو کوک کن و یک پله دیگه در مسیر موفقیت بالا برو!

 

 

 

 

مقالات مرتبط:

چگونه کنترل ساعت خواب و بیداری، مسیر موفقیت شما را متحول می‌کند؟

از ساعت مطالعه‌م راضی نیستم! بررسی "۹" قاتل مخفی ساعت مطالعه...

چرا به برنامه درسی پایبند نمی‌مونیم؟

اهمال کاری؛عامل مرگ تدریجی اراده

نهایی؛سکوی پرتاب به دانشگاه مورد علاقت!

مرور هوشمندانه